Choyxona va gap

Mahallaning yuragi

Oʻzbekistonda har bir mahallaning oʻz choyxonasi bor va u koʻpincha masjid hamda mahalla idorasi bilan yonma-yon turadi. Choyxona faqat choy ichiladigan joy emas: bu yerda mahalla yangiliklari muhokama qilinadi, toʻy va marosimlar maslahatlashiladi, keksalar soatlab suhbatlashadi. Anʼanaviy choyxonada mehmonlar soʻrida — koʻrpacha toʻshalgan baland supada — xontaxta atrofida oʻtiradi.

Choyxona menyusi oddiy, lekin mazali: koʻk va qora choy, osh, somsa, shoʻrva, manti, kabob, dimlama; shirinliklardan holva, parvarda, navvot, nisholda. Anʼanaviy choyxonada spirtli ichimlik tortilmaydi. Mahalla choyxonalaridan tashqari, shaharlarning turli qismlarida va katta yoʻllar boʻyida ham yirik choyxonalar bor.

Gap — doʻstlar davrasi

Choyxona bilan bogʻliq eng qiziq anʼanalardan biri — «gap». Bir guruh doʻstlar, sinfdoshlar yoki hamkasblar muntazam, masalan, har oy navbat bilan bir-birini mehmon qiladi: navbatdagi gap egasi choyxonada yoki uyida dasturxon yozadi, koʻpincha osh damlaydi. Ayollarning ham oʻz gaplari bor. Baʼzi davralarda aʼzolar har gal pul yigʻib, navbat bilan bir kishiga beradi — bu ham doʻstlik, ham oʻzaro yordam.

Sayyoh uchun choyxona — mahalliy hayotni kuzatishning eng oson yoʻli. Tushlik paytida mahalla choyxonasiga kirib, osh buyurtma qiling: atrofdagi suhbatlar va yangi damlangan choy sizni tezda shu muhitning bir qismiga aylantiradi.