Samarqand oshi
Qatlam-qatlam damlanadigan, guruchi oqish qoladigan palov: goʻsht va sabzi qozonda aralashtirilmaydi, laganga guruch ustidan suziladi.
Tandir somsa
© Panpanchik, CC BY 4.0
Tandir devoriga yopishtirib pishiriladigan, qatlamli xamir ichida goʻsht, piyoz va dumba yogʻi boʻlgan issiq somsa — Samarqandda nonushtaning eng sevimli taomi.
Tandirdan chiqqan taom
Somsa butun Oʻrta Osiyoda maʼlum, lekin oʻzbekcha tandir somsaning taʼmi xamir va olovda. Xamir yupqa yoyilib, yogʻ surtiladi va qatlam-qatlam qilib oʻraladi; zuvalaga mayda toʻgʻralgan (qiymalanmagan) qoʻy goʻshti, koʻp piyoz, dumba yogʻi, zira va qalampir solinadi. Uchburchak yoki toʻrtburchak shaklga keltirilgan somsalar yuziga kunjut sepilib, qizigan tandir devoriga yopishtiriladi. Pishgach, ular uzun kapgir yoki maxsus temir bilan birma-bir koʻchirib olinadi.
Yaxshi somsaning belgisi — qobigʻi qarsillab sinadi, ichidagi sharbati esa oqib tushmaydi. Shuning uchun uni issiqligida, qoʻl bilan, koʻk choy bilan yeyishadi.
Fasl va odat
Somsaning masalligʻi fasl bilan oʻzgaradi. Bahorda togʻ va dalalardan terilgan koʻkatlar bilan «koʻk somsa», kuzda qovoqli somsa yopiladi; goʻsht va jigar, qiyma va kartoshkali turlari ham bor. Samarqandda somsa ertalab, bozor ochilganda eng koʻp pishiriladi: Siyob bozori atrofidagi tandirxonalar tongdan navbat bilan ishlaydi. Choyxonalarda u palovdan oldin tortiladigan asosiy gazaklardan biri.
Qanday tanlash kerak
Somsani tandir yonida, endigina koʻchirib olinganida olgan maʼqul: issiq somsaning xamiri qatlam-qatlam boʻlib ochiladi. Yaxshi somsaxonani navbatidan bilish mumkin — ertalab u yerda mahalliy aholi turadi. Goʻshtli somsa toʻyimli, nonushtaga bitta-ikkitasi yetadi; uni achchiq qalampir yoki pomidor salati bilan yeyish ham mumkin.
Oshxona
Oshxona
Samarqand noni
Oʻrtasi yupqa, gardishi qalin, yuzi yaltiroq tandir noni — Samarqandning eng mashhur taʼmi va uydagilarga olib boriladigan eng yaxshi sovgʻa.
Kabob
Choʻgʻda pishirilgan goʻsht, jigar va qiyma kabob — piyoz, sirka va issiq non bilan tortiladigan, Samarqand koʻchalarida tutuni anqib turadigan taom.
Manti
Koʻp qavatli qasqonda bugʻda pishiriladigan yirik chuchvara: ichida mayda toʻgʻralgan goʻsht, piyoz va dumba yogʻi yoki qovoq.
Shoʻrva
Qoʻy goʻshti, sabzi, kartoshka va koʻkatdan tayyorlanadigan quyuq shoʻrva — qaynatma yoki qovurma usulida, kosada non bilan tortiladi.
Norin
Qoʻlda ingichka kesilgan xamir va mayda toʻgʻralgan qazi-ot goʻshtidan tayyorlanadigan sovuq taom — toʻy va mehmondorchilikning nafis gazagi.
