Samarqand oshi
Qatlam-qatlam damlanadigan, guruchi oqish qoladigan palov: goʻsht va sabzi qozonda aralashtirilmaydi, laganga guruch ustidan suziladi.
Manti
Koʻp qavatli qasqonda bugʻda pishiriladigan yirik chuchvara: ichida mayda toʻgʻralgan goʻsht, piyoz va dumba yogʻi yoki qovoq.
© Scudsvlad, CC BY-SA 4.0
Bugʻ sanʼati
Manti oʻzbek oshxonasining eng «sabrli» taomlaridan biri. Xamir yupqa yoyilib, kvadrat boʻlaklarga kesiladi; har biriga pichoqda mayda toʻgʻralgan qoʻy goʻshti, koʻp piyoz, bir boʻlak dumba yogʻi, zira va qalampir solinib, chetlari maxsus usulda chimchilab yopiladi. Tayyor mantilar yogʻ surtilgan qavatlarga terilib, mantiqasqonda — ostidagi qozonda qaynayotgan suv bugʻida — 40 daqiqacha pishiriladi.
Yaxshi mantining xamiri shaffof boʻlib qoladi, ichidagi sharbat esa birinchi tishlashda chiqadi. Shuning uchun uni qoʻlda ushlab, ehtiyotkorlik bilan yeyishadi.
Turlari va dasturxoni
Kuz va qishda qovoqli manti ayniqsa sevimli: shirinroq qovoq piyoz va ozgina dumba yogʻi bilan qoʻshiladi. Koʻkat va kartoshkali turlari ham uchraydi. Manti qatiq yoki qaymoq bilan, ustiga qora qalampir sepib tortiladi. Kichikroq, qaynatib pishiriladigan «ukasi» — chuchvara — shoʻrva yoki qatiq bilan yeyiladi. Uydagi manti koʻpincha oilaviy ish: kimdir xamir yoyadi, kimdir masalliq soladi, bolalar esa chimchilashni oʻrganadi.
Qoʻshnilarning mantisi
Manti Oʻrta Osiyodan tashqari Turkiya, Kavkaz va Afgʻoniston oshxonalarida ham bor, lekin har yerda boshqacha: oʻzbek mantisi yirik va bugʻda pishiriladi, turk mantisi esa mayda boʻlib, qaynatiladi va sarimsoqli qatiq bilan tortiladi. Samarqandda mantini oshxonalar tushlikka tayyorlaydi; uyda esa u koʻpincha dam olish kuni, oila yigʻilganda pishiriladi.
Oshxona
Oshxona
Samarqand noni
Oʻrtasi yupqa, gardishi qalin, yuzi yaltiroq tandir noni — Samarqandning eng mashhur taʼmi va uydagilarga olib boriladigan eng yaxshi sovgʻa.
Tandir somsa
Tandir devoriga yopishtirib pishiriladigan, qatlamli xamir ichida goʻsht, piyoz va dumba yogʻi boʻlgan issiq somsa — Samarqandda nonushtaning eng sevimli taomi.
Kabob
Choʻgʻda pishirilgan goʻsht, jigar va qiyma kabob — piyoz, sirka va issiq non bilan tortiladigan, Samarqand koʻchalarida tutuni anqib turadigan taom.
Shoʻrva
Qoʻy goʻshti, sabzi, kartoshka va koʻkatdan tayyorlanadigan quyuq shoʻrva — qaynatma yoki qovurma usulida, kosada non bilan tortiladi.
Norin
Qoʻlda ingichka kesilgan xamir va mayda toʻgʻralgan qazi-ot goʻshtidan tayyorlanadigan sovuq taom — toʻy va mehmondorchilikning nafis gazagi.
