Hazrati Dovud ziyoratgohi

Nurobod tumanidagi Oqsoy qishlogʻi yaqinidagi togʻ gʻori: ziyoratchilar Dovud paygʻambar nomi bilan bogʻlangan izlarni koʻrish uchun 1300 dan ortiq zinapoyadan koʻtariladi.

Togʻ bagʻridagi gʻor

Hazrati Dovud gʻori Nurobod tumanidagi Oqsoy va Mehnatkash qishloqlari yaqinida, tuman markazidan 30 km janubi-sharqda joylashgan. Bu yerda Zarafshon tizmasining gʻarbiy tarmoqlari Qarshi choʻli tomon qoyali tumshuq boʻlib chiqib turadi. Gʻor kirish qismi dengiz sathidan taxminan 1270 metr balandlikda.

Ziyorat yoʻli togʻ yonbagʻri boʻylab koʻtariladigan 1303 ta zinapoyadan boshlanadi. Choʻqqidagi kichik masjidda duo qilingach, qarama-qarshi yonbagʻirdan yana 200 ga yaqin zinapoya pastga tushiladi va gʻorga kiriladi. Gʻor — chiroqlar bilan yoritilgan, eni yarim metrdan 4 metrgacha, balandligi 15 metrga yaqin qorongʻi yoʻlak. Uning uzunligi manbalarda 30 dan 60 metrgacha deb koʻrsatiladi. Yoʻlak oxirida xalq Dovud paygʻambarning kafti va oyoq izlari deb biladigan belgilar bor: ziyoratchilar ularga qoʻl tekkizib, niyat qiladi.

Rivoyatlar

Bir rivoyatga koʻra, Dovud paygʻambar Sharqqa yakkaxudolikni targʻib qilish uchun yuborilgan va uni taʼqib qilgan otashparastlardan qochib, shu togʻga yetib kelgan. U Allohga iltijo qilganida qoya qoʻlida mumdek yumshab, ochilib, uni bagʻriga olgan. Boshqa rivoyatda Dovud Jolut (Goliaf) bilan jangdan oldin shu yerda yashiringani aytiladi. Bu ilmiy asosga ega boʻlmagan xalq afsonalari boʻlsa-da, ular gʻorni asrlar davomida mashhur ziyoratgohga aylantirgan. Oqsoyda yana bir afsona yashaydi: yaqin daradagi sharshara boʻyida oydin kechalari parilar choʻmiladi, ularni koʻrgan odam aqldan ozadi, deyishadi — shu bois keksalar bu daraga kechasi bormaslikni maslahat beradi.

Ziyorat va yoʻl

Zinapoyalar boʻylab suv, shifobaxsh togʻ oʻtlari va esdalik buyumlari sotiladigan rastalar tizilgan, togʻ etagida mehmon uylari bor. Oʻzi chiqa olmaydiganlar uchun mahalliy aholi eshak va ot taklif qiladi. Hukumat 2026–2027-yillarda Oqsoy va qoʻshni Mehnat qishlogʻida turistik zona tashkil etishni rejalashtirgan. Ziyoratgoh Samarqanddan janubi-gʻarbda, taxminan 45–50 km masofada: mashinada bir soatcha yoʻl.