Chorsu

Registon ortidagi XVIII asrga oid gumbazli savdo binosi — tim: bir paytlar telpak bozori boʻlgan olti qirrali bino bugun tasviriy sanʼat galereyasi sifatida ishlaydi.

Chorraha ustidagi gumbaz

«Chorsu» forscha «toʻrt tomon», yaʼni chorraha degani: shahar koʻchalari kesishgan joyda qurilgan bunday yopiq savdo rastalari tim deb atalgan. Registon ansambli direksiyasi maʼlumotiga koʻra, bino olti qirrali boʻlib, markazdagi baland gumbaz ostidan oltita yoʻlak shahar darvozalari soniga mos ravishda turli tomonga tarqaladi. Bu yerda azaldan doʻppi va telpaklar sotilgani uchun u «Telpakfurushon timi» deb ham atalgan; shu joyda XV asrda ham tim boʻlgan.

Hozirgi bino XVIII asr oxirida, keyinchalik Buxoro amiri boʻlgan Shohmurod hokimligi davrida qurilgan: koʻp manbalarda 1785-yil koʻrsatiladi, Registon direksiyasi esa uni 1790-yillarga nisbat beradi. XX asr boshigacha bu yerda kiyim-kechak, bosh kiyim, dori-darmon va kitob savdosi qilingan.

Nega «muzey»?

Sovet davrida savdo binosi yodgorlik sifatida muhofazaga olindi. 2005-yilda u Oʻzbekiston Badiiy akademiyasiga topshirilib, toʻliq taʼmirlandi: binoning asl balandligini qaytarish uchun atrofdagi uch metrlik tuproq qatlami olib tashlandi. Oʻshandan beri Chorsu bozor emas, balki oʻzbek va xorijiy rassom va haykaltaroshlar asarlari namoyish etiladigan galereya. Shuning uchun biz uni muzeylar qatoriga kiritdik, savdo uchun esa yaqindagi Siyob bozoriga boring.